धनकुटा — वसन्त ऋतु सुरु भएसँगै कोशी प्रदेशको चर्चित पर्यटकीय क्षेत्र तीनजुरे–मिल्के–जलजले (टीएमजे) यतिबेला ढकमक्क फुलेका गुराँसले सिंगारिएको छ। बसन्तपुर चोत्लुङ पार्कदेखि टुटे देउराली, आरआर गार्डेन, डुँडपानी, घुर्बिसे, पाथिभरा आसपास, पाँचपोखरी र गुफा क्षेत्रसम्म पर्यटकको उल्लेख्य भीड देखिएको छ। प्राकृतिक सौन्दर्यको आकर्षणले भरिएको यस क्षेत्रमा अहिले आवासको गम्भीर समस्या समेत देखिएको छ।
गुराँसको राजधानीका रूपमा परिचित टीएमजे क्षेत्रमा विशेषगरी आन्तरिक पर्यटकको ओइरो लागेको छ भने सीमित संख्यामा विदेशी पर्यटक पनि पुगेका छन्। अत्यधिक भीडका कारण होटलहरू पूर्ण रूपमा भरिएका छन् र दैनिक हजारौं पर्यटक बास नपाएर फर्किन बाध्य भएका छन्।
तेह्रथुम, संखुवासभा र ताप्लेजुङ जिल्लाको संगममा फैलिएको यो क्षेत्र चैतको मध्यदेखि वैशाखसम्म भ्रमणका लागि उपयुक्त मानिन्छ। यस अवधिमा विभिन्न रंगका गुराँस—रातो, गुलाबी, पहेँलो र सेतो—फुलेर पहाडलाई आकर्षक बनाउँछन्। गुराँसका जंगलसँगै यहाँका पोखरी, गुफा र हरियाली वातावरणले पर्यटकलाई थप आकर्षित गर्ने गरेका छन्।
यस वर्ष अनुकूल मौसम र पर्याप्त वर्षाका कारण गुराँस अघिल्लो वर्षभन्दा बढी फुलेको स्थानीय बताउँछन्। यही कारण पर्यटक आगमनमा उल्लेख्य वृद्धि भएको हो। बसन्तपुरस्थित होटल व्यवसायीहरूका अनुसार पछिल्ला तीन सातादेखि निरन्तर अत्यधिक चाप रहँदा दैनिक सयौं पर्यटकलाई कोठा अभावकै कारण फर्काउनुपरेको छ।
होटल एसोसिएसन तेह्रथुमका अध्यक्ष प्रकाश श्रेष्ठका अनुसार चैतको अन्त्यतिरबाट पर्यटकको भीड असामान्य रूपमा बढेको छ। विशेषगरी तराई क्षेत्रबाट ठूलो संख्यामा आन्तरिक पर्यटक आएका छन् भने विदेशी पर्यटकको उपस्थिति न्यून रहेको उनले बताए।
टीएमजे आसपासका क्षेत्र मात्र होइन, तेह्रथुमको म्याङलुङ, लसुने, जिरी तथा धनकुटाको हिले, पाख्रिबास र सिधुवासम्मका होटलहरू समेत भरिएका छन्। ती क्षेत्रमा करिब १५ हजार क्षमताका होटल भए पनि दैनिक करिब ३ हजारभन्दा बढी पर्यटकले बास नपाएर फर्किनुपरेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।
सरकारले दुई दिन सार्वजनिक बिदाको व्यवस्था गरेपछि पर्यटकको चाप अझ बढेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। साथै, सडक विस्तार र पार्किङ व्यवस्थापनमा सुधार भएका कारण यस वर्षको यात्रा केही सहज बनेको छ।
स्थानीयका अनुसार टीएमजे गुराँसका लागि मात्र नभई हिमाली दृश्यावलोकनका लागि पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। सफा मौसममा यहाँबाट कञ्चनजंघा, कुम्भकर्ण, मकालु र चाम्लाङ हिमाल अवलोकन गर्न सकिन्छ। साथै, पाथिभरा देवीको दर्शनका लागि आउने धार्मिक पर्यटकको संख्या पनि उल्लेख्य रहेको छ।
जैविक विविधताको हिसाबले पनि महत्वपूर्ण मानिने टीएमजे क्षेत्रमा विश्वमा पाइने ३२ प्रजातिका गुराँसमध्ये २८ प्रजाति पाइन्छन्। करिब १७ सयदेखि ५ हजार मिटर उचाइसम्म फैलिएको यस क्षेत्रमा विभिन्न उचाइ र आकारका गुराँसका बोटबिरुवा पाइने गर्दछन्, जसले यस क्षेत्रलाई नेपालको प्रमुख गुराँस गन्तव्य बनाएको छ।
यद्यपि, बढ्दो पर्यटक चापसँगै केही चुनौती पनि देखिएका छन्। पछिल्लो समय केही पर्यटकले गुराँसका फूल टिप्ने र हाँगा भाँच्ने गतिविधि बढेपछि स्थानीय समुदायले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिले यस्ता कार्य रोक्न सचेतना अभियान सञ्चालन गर्नुका साथै उल्लङ्घन गर्नेहरूलाई कानुनअनुसार कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ।
प्राकृतिक सौन्दर्य, जैविक विविधता र हिमाली दृश्यको अनुपम संयोजन रहेको टीएमजे क्षेत्रको संरक्षण सबैको साझा जिम्मेवारी भएको स्थानीय सरोकारवालाहरूको जोड छ।
तस्वीरहरू
सम्बन्धित खवर
