काठमाडौं, १६ वैशाख — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरान गम्भीर आर्थिक र राजनीतिक समस्यामा रहेको बताउनुभएको छ। सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले इरान “विनाशको अवस्थामा” पुगेको उल्लेख गर्दै, समुद्री व्यापारलाई सहज बनाउन रणनीतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण स्ट्रेट अफ होर्मुज चाँडै खुल्ने सूचक देखिएको बताएका छन्।
ट्रम्पका अनुसार इरानले आफू अमेरिका समक्ष “संकटको चरणमा” पुगेको जनाएको छ र हालको स्थितिबाट बाहिर निस्कन प्रयास गर्दैछ। उनले इरानको आन्तरिक नेतृत्वको व्यवस्थापन बिग्रिंदै गएको पनि बताएका छन्।
तर इरानले ट्रम्पको दाबीलाई एकदम अस्वीकार गरेको छ। इरानी रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता रेजा तलाएई–निकले अमेरिका अब अन्य देशलाई निर्देशन दिनको लागि सक्षम नभएको स्पष्ट पार्दै, वासिङ्टनले आफ्ना “गलत र असत्य” मागहरू त्याग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्।
अमेरिका, इरान र इजरायलबीच केही स्तरको युद्धविराम लागू भए पनि दीर्घकालीन शान्ति र समाधानका लागि भइरहेका कूटनीतिक वार्ता अझै निष्कर्षमा पुगेका छैनन्। यसबीच, स्ट्रेट अफ होर्मुजमार्फत हुने तेल र ग्यासका ढुवानीमा देखिएका अवरोधका कारण विश्व ऊर्जा बजारमा अस्थिरताको चिन्ता पनि थपिएको छ।
यसै क्रममा इरानले वार्ताका लागि तीन प्रमुख शर्त प्रस्तुत गरेको छ—पहिलो, अमेरिका–इजरायलबीचको जारी तनाव र युद्धको समाप्तिको स्पष्ट ग्यारेन्टी; दोस्रो, समुद्री नाकाबन्दी हटाएर स्ट्रेट अफ होर्मुजको पूर्ण रूपमा खुला गरिनु; र तेस्रो, त्यसपछि मात्र इरानको परमाणु कार्यक्रम र युरेनियम समृद्धीकरणबारे वार्ता आरम्भ गर्नु।
तर अमेरिकी पक्षले यी शर्तहरू स्वीकार्न अस्वीकार गरेको छ। ट्रम्प प्रशासनका अनुसार, परमाणु कार्यक्रमसँग सम्बन्धित विवाद समाधान नभएसम्म अन्य विषयहरूमा सम्झौता गर्न सकिँदैन। इरानले भने अमेरिकी मागहरू अत्यधिक र अन्यायपूर्ण भन्दै लामो समयदेखि अस्वीकार गर्दै आएको छ।
सम्बन्धित खवर
