१७ जेठ, काठमाडौं । संघीय संसद्अन्तर्गत प्रतिनिधिसभाको बैठक आज बस्दैछ । संसद् सचिवालयले सार्वजनिक गरेको कार्यसूचीअनुसार बैठक दिउँसो १ बजेका लागि तय गरिएको छ । आजको बैठकको मुख्य एजेन्डा प्रतिनिधिसभा नियमावली पारित गर्ने रहेको छ । लामो समयदेखि छलफलको विषय बन्दै आएको नियमावलीलाई अन्तिम रूप दिने तयारीस्वरूप आजको बैठकलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ ।
बैठकको सुरुवातमा प्रतिनिधिसभा नियमावली मस्यौदा समितिका सभापति गणेश पराजुलीले प्रतिनिधिसभा नियमावलीको मस्यौदामाथि दफावार छलफल प्रारम्भ गरियोस् भन्ने प्रस्ताव सदनसमक्ष प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । समितिले विभिन्न चरणको अध्ययन, छलफल तथा परामर्शपछि तयार पारेको मस्यौदालाई सदनमा प्रवेश गराउँदै सभापति पराजुलीले छलफलका लागि औपचारिक प्रस्ताव पेश गर्नेछन् ।
उक्त प्रस्ताव प्रस्तुत भएपछि प्रतिनिधिसभाका सांसदहरूले नियमावलीका विभिन्न प्रावधानमाथि आफ्नो धारणा राख्नेछन् । सांसदहरूले नियमावलीभित्र समेटिएका व्यवस्थाहरू, संसदीय अभ्याससँग सम्बन्धित विषयहरू तथा सदन सञ्चालनका प्रक्रियासम्बन्धी व्यवस्थामाथि आफ्नो दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्ने तयारी गरेका छन् । साथै, विभिन्न सांसदहरूले दर्ता गराएका संशोधन प्रस्तावहरूका सम्बन्धमा पनि छलफल हुने कार्यसूची रहेको छ ।
छलफलका क्रममा सांसदहरूले आफूले प्रस्ताव गरेका संशोधनहरूको औचित्य, आवश्यकता र त्यसले संसदीय कार्यसम्पादनमा पार्ने प्रभावबारे धारणा राख्नेछन् । कतिपय सांसदहरूले नियमावलीका केही व्यवस्थामा स्पष्टता आवश्यक रहेको बताएका छन् भने केहीले भाषागत सुधार, प्रक्रियागत व्यवस्थापन तथा कार्यान्वयनमा सहजता ल्याउने उद्देश्यले संशोधन प्रस्ताव दर्ता गराएका छन् ।
सांसदहरूको धारणा सुनेपछि नियमावलीमा प्राप्त भएका संशोधन प्रस्तावहरूलाई क्रमशः निर्णायार्थ प्रस्तुत गरिनेछ । सदनले स्वीकार गरेका संशोधनहरूलाई नियमावलीमा समावेश गरिनेछ भने अस्वीकृत संशोधनहरू स्वतः निष्क्रिय हुनेछन् । त्यसपछि संशोधित मस्यौदालाई पारित गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढाइनेछ ।
प्रतिनिधिसभा नियमावली संसद्को दैनिक कार्यसञ्चालन, बैठक सञ्चालनको विधि, सांसदहरूको अधिकार र कर्तव्य, समितिहरूको कार्यप्रणाली तथा संसदीय अनुशासनसँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित भएकाले यसलाई प्रतिनिधिसभाको आधारभूत कार्यसञ्चालन दस्तावेजका रूपमा हेरिन्छ । त्यसैले नियमावलीमाथिको छलफललाई संसद्को प्रभावकारी सञ्चालनसँग जोडेर समेत हेरिएको छ ।
रोचक पक्ष के छ भने नियमावलीमाथि संशोधन प्रस्ताव केवल विपक्षी दलका सांसदहरूले मात्र होइन, सत्तारुढ दलका सांसदहरूले समेत दर्ता गराएका छन् । विशेषगरी भाषागत त्रुटि सच्याउने, केही शब्द तथा वाक्य संरचनालाई स्पष्ट बनाउने र व्यवहारमा देखिन सक्ने अन्योल हटाउने उद्देश्यले सत्तापक्षकै सांसदहरूले समेत संशोधन प्रस्ताव पेश गरेका हुन् ।
संसदीय स्रोतका अनुसार कतिपय संशोधनहरू प्राविधिक र भाषिक सुधारमा केन्द्रित छन् भने केही संशोधनहरू नियमावलीका निश्चित धाराहरूलाई थप स्पष्ट, व्यवस्थित र व्यवहारिक बनाउने उद्देश्यका साथ दर्ता गरिएका छन् । यसले नियमावलीलाई अझ परिमार्जित, प्रभावकारी र समयानुकूल बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
आजको बैठकबाट नियमावली पारित भए प्रतिनिधिसभाको आगामी कार्यसञ्चालन थप व्यवस्थित र स्पष्ट प्रक्रियाअनुसार अघि बढ्ने विश्वास गरिएको छ । त्यसैले संसद्को आजको बैठकलाई वर्तमान अधिवेशनकै महत्वपूर्ण बैठकमध्ये एकका रूपमा हेरिएको छ ।
सम्बन्धित खवर
