काठमाडौँ — हालै सार्वजनिक भएको एक अन्तर्राष्ट्रिय सर्वेक्षणले अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सञ्चालन गरिरहेको युद्धप्रति अमेरिकी जनमत गहिरो रूपमा विभाजित र धेरै हदसम्म नकारात्मक रहेको देखाएको छ। सर्वेक्षण अनुसार केवल १६ प्रतिशत अमेरिकी मतदाताले मात्र आफ्नो देश युद्धमा जितिरहेको वा जितिसकेको विश्वास गरेका छन्।
यो युद्ध आज १०० औँ दिनमा प्रवेश गरेको छ। तर युद्धविरामका लागि विभिन्न चरणमा भएका कूटनीतिक वार्ताहरूले ठोस निष्कर्ष निकाल्न सकेका छैनन्। युद्ध लामो समयसम्म जारी रहँदा यसको प्रभाव केवल सैन्य मोर्चामा मात्र नभई राजनीतिक, आर्थिक र सामाजिक क्षेत्रमा पनि स्पष्ट रूपमा देखिन थालेको छ।
अमेरिकाभित्र युद्धप्रतिको समर्थन अपेक्षाकृत कमजोर देखिएको छ। विशेषगरी युद्ध सुरु हुनुअघि नै धेरै अमेरिकी नागरिकहरू इरानमाथि सैन्य कारबाहीको विपक्षमा रहेको सर्वेक्षणहरूले देखाएका थिए। युद्ध सुरु भएपछि पनि जनमतमा उल्लेखनीय परिवर्तन नआउनुले यस विषयमा सरकार र जनताको धारणा फरक रहेको संकेत गर्दछ।
मेरील्याण्ड विश्वविद्यालयका शान्ति तथा विकास अध्ययनका प्राध्यापक शिब्ली तेलहामीका अनुसार धेरै अमेरिकीहरूले यो युद्धले देशको दीर्घकालीन हित सुरक्षित गर्छ भन्ने विश्वास गर्न सकेका छैनन्। उनका अनुसार युद्ध लामो हुँदै जाँदा जनतामा निराशा र प्रश्नहरू थप बढ्दै गएका छन्।
हालको सर्वेक्षणले देखाएको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष के हो भने युद्धको प्रभावलाई लिएर अमेरिकी मतदातामाझ व्यापक असन्तुष्टि छ। धेरैले यो युद्धले देशलाई फाइदा भन्दा बढी हानि पुर्याएको धारणा राखेका छन्। यसमा केवल विपक्षी डेमोक्र्याट मात्र होइन, केही रिपब्लिकन समर्थकहरू समेत समावेश छन्।
युद्धप्रति यस्तो कमजोर जनसमर्थनले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनको प्रशासनमाथि राजनीतिक दबाब बढाउने विश्लेषण गरिएको छ। विशेषगरी आगामी नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनलाई ध्यानमा राख्दा यो मुद्दा थप संवेदनशील बन्न सक्ने देखिन्छ। यदि डेमोक्र्याटहरूले बहुमत हासिल गरे भने ट्रम्प प्रशासनका नीति र निर्णयहरू कार्यान्वयन गर्न थप चुनौती आउने अनुमान गरिएको छ।
सर्वेक्षणका तथ्यांकअनुसार केवल १२ प्रतिशत उत्तरदाताले मात्र युद्धको प्रभाव सकारात्मक रहेको बताएका छन्, जुन अत्यन्त न्यून समर्थन हो। रिपब्लिकन समर्थकहरूबीच पनि समर्थन विभाजित देखिएको छ, जहाँ केहीले मात्र युद्धलाई लाभदायक मानिरहेका छन्।
युद्धको प्रारम्भिक घटनाक्रमलाई हेर्दा, फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण सुरु गरेका थिए। यस क्रममा इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनी मारिएको दाबी पनि गरिएको थियो, जसले क्षेत्रीय तनावलाई अझै बढाएको थियो।
यसको जवाफमा इरानले इजरायल तथा मध्यपूर्वका विभिन्न स्थानहरूमा मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरेको थियो। साथै, विश्व व्यापारका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलमार्गमा अवरोध सिर्जना गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय तेल तथा ग्यास बजारमा मूल्य तीव्र रूपमा बढेको थियो।
युद्धलाई नियन्त्रणमा ल्याउन अप्रिल ६ मा अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम सम्झौता भए पनि त्यसपछि पनि छिटपुट झडपहरू जारी छन्। हर्मुज क्षेत्रमा इरानको अवरोध पूर्ण रूपमा हटेको छैन भने अमेरिकाले पनि केही रणनीतिक क्षेत्रहरूमा नौसैनिक उपस्थिति कायम राखेको बताइएको छ।
समग्रमा हेर्दा, यो युद्ध केवल सैन्य संघर्ष मात्र नभई राजनीतिक अस्थिरता, आर्थिक दबाब र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा ठूलो प्रभाव पार्ने संकटका रूपमा विकसित हुँदै गएको देखिन्छ।
सम्बन्धित खवर
